Hvað er lánsfjárkreppa?
Lánsfjárkreppa stafar yfirleitt af því þegar traust milli bankastofnana þverr vegna óvissu þeirra um stöðu hvers annars. Meðal afleiðinga eru gjarnan miklar hækkanir vaxta og lausafjárskortur hjá fyrirtækjum sem hafa ekki lengur aðgang að lánsfjármagni. Þar sem hluti af fjármögnun fjármálafyrirtækja fer fram með reglulegum lántökum á lánsfjármarkaði eykst mjög hættan á að þau lendi í lausafjárskorti og geti ekki mætt skuldbindingum sínum á gjalddaga með alvarlegum afleiðingum jafnvel þótt eiginfjárstaða þeirra sé sterk og félagið ekki gjaldþrota í eiginlegri merkingu. Sú leið að losa um fjármagn með sölu eigna getur verið torsótt á tímum lánsfjárkreppu því fjármögnun kaupa er erfið. Þetta ástand eykur enn á ótta aðila á markaði við að hver sem er geti lent í vanda með mjög litlum fyrirvara og ýtir undir að fjármálastofnanir haldi í allt laust fé eins og hægt er og lán milli banka stöðvist nær alveg nema á afarkjörum. Lánsfjárkreppa getur því skapað vítahring sem dýpkar kreppuna og hefur að lokum alvarleg áhrif á alla atvinnustarfsemi sem fær ekki lengur nauðsynlegt fjármagn til vaxtar og uppbyggingar.
Seðlabankar eru upphaflega settir á fót til að gegna hlutverki lánveitanda til þrautavara, þ.e. að veita lán til banka sem skortir lausafé þrátt fyrir að hafa heilbrigða eiginfjárstöðu. Í þeirri lánsfjárkreppu sem fór hratt dýpkandi á þessu ári og leiddi að lokum til falls nær allra stóru fjárfestingabankanna á Wall Street og fjölda annarra banka, þ.m.t. þriggja stærstu bankanna á Íslandi, hafa seðlabankar víða um heim lagt fjármálakerfinu til ómælt fjármagn og á tímum ekki aðeins gegnt hlutverki lánveitanda til þrautavara heldur í raun verið eini mögulegi lánveitandinn. Lykilatriði til lausnar er að aftur skapist traust á mörkuðum.